Thất tín, bội nghĩa?
Mảnh đất có diện tích 11.020m2 đất nông nghiệp (diện tích thực tế là 12.775m2) do ông Nguyễn Văn Đô được thừa kế của cha mẹ để lại tại ấp Long Bửu, phường Long Bình, quận 9 (gồm các lô 192, 193, 194, 198 và 137 thuộc tờ bản đồ số 3). Mảnh đất trên có tranh chấp với ông Nguyễn Tấn Phát (ông Phát gọi ông Đô là chú ruột), tại thời điểm tranh chấp chưa có sổ đỏ. Việc tranh chấp là do ông Đô không trực tiếp ở gần lô đất và đã nhờ ông Phát trông coi.
Ngày 2-8-2000, UBND quận 9 đã ra Quyết định số 140 (QĐ 140) về việc giải quyết tranh chấp giữa ông Đô với ông Phát, trong quyết định nêu rõ: Công nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn Đô trên phần diện tích 11.020m2 thuộc các lô 192, 193, 194, 198 và 137 - tờ bản đồ số 3 tọa lạc tại phường Long Bình, quận 9. Công nhận việc tự nguyện của ông Nguyễn Văn Đô, giao lại cho ông Nguyễn Tấn Phát diện tích 5.510m2/11.020m2. Như vậy, việc tranh chấp giữa ông Đô với ông Phát đã được giải quyết xong, vì QĐ 140 được ban hành sau thời gian dài không có ai khiếu nại gì, ông Đô và ông Phát cũng đồng thuận với quyết định. Việc còn lại là các ban ngành chức năng của quận 9 và phường Long Bình thi hành QĐ 140.
Tuy nhiên, ngày 14-3-2001, ông Phát và ông Đô lập một biên bản cam kết thỏa thuận phân chia hưởng dụng (số tiền chuyển nhượng) khu đất trên theo diện tích đo đạc thực tế 30/70. Ông Đô đồng ý nhận 30%, ông Phát nhận 70% là người đứng ra bán lô đất. Ngày 3-7-2001, UBND quận 9 cấp sổ đỏ cho ông Đô diện tích 2.041m2 đất và ông Phát 6.527m2 đất. Năm 2005 – 2006 ông Đô và ông Phát lập thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất một phần đất trên cho bà Lê Thị Kim Phượng ở quận Phú Nhuận. Do đó, ngày 24-1-2006 UBND quận 9 cấp đổi 2 sổ đỏ trên thành 8 sổ đỏ, trong đó bà Phượng được cấp 6 sổ đỏ (diện tích 6.179m2 đất), ông Đô 1 sổ đỏ (diện tích 761m2 đất) và ông Phát 1 sổ đỏ (diện tích 1.025m2 đất), đồng thời bà Hoa (vợ ông Đô) được cấp 2 sổ đỏ tổng diện tích 953m2 đất cùng ngày 28-3-2005. Hộ bà Nguyễn Thị Lành được cấp 1 sổ đỏ 2.782,2m2 ngày 17-3-2007 và hộ ông Phát bà Lành được cấp sổ đỏ 764,6m2 ngày 23-5-2006 (đã được sang tên cho bà Phượng).
Do việc phân chia hưởng lợi tại khu đất nói trên giữa ông Đô với ông Phát không thực hiện đúng như cam kết giữa hai ông trước đó, nên ông Đô (do bà Châu Hồng Hoa là người đại diện theo ủy quyền) đã có đơn kiến nghị hủy bỏ tờ biên bản cam kết đã lập ngày 14-3-2001 và kiến nghị UBND quận 9 thực hiện theo QĐ 140 đã ban hành từ năm 2000.
Sửa đúng thành sai?
Sau khi có đơn kiến nghị về việc hủy bỏ cam kết giữa ông Đô với ông Phát, ngày 9-2-2009, UBND quận 9 đã ban hành 6 quyết định về việc thu hồi hủy bỏ 6 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà nguyễn Thị Lành (1 sổ đỏ), bà Châu Hồng Hoa (2 sổ đỏ), ông Nguyễn Tấn Phát (1 sổ đỏ), ông Nguyễn Văn Đô (1 sổ đỏ), hộ ông Phát bà Lành (1 sổ đỏ). Lý do thu hồi “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp không đúng theo qui định Luật Đất đai”. Việc UBND quận 9 ký các quyết định trên là hoàn toàn đúng pháp luật, sở dĩ các sổ đỏ trên được cấp không phải là thực hiện theo QĐ 140, hộ bà Lành được cấp sổ đỏ chính trên diện tích đất ông Phát bán cho bà Lành trong giai đoạn đang có tranh chấp giữa ông Đô với ông Phát.
Ngày 14-8-2009, Thanh tra xây dựng quận 9 ra Biên bản số 45 do ông Uông Ngọc Sơn, Phó thanh tra xây dựng làm trưởng đoàn, cùng đại diện các bên liên quan, phòng TNMT quận 9 và UBND phường Long Bình. Nội dung làm việc: Thực hiện QĐ 140 ngày 2-8-200 của UBND quận 9. Nhưng thật bất ngờ, ngày 10-2-2010, UBND quận 9 lại ban hành Quyết định số 43 thu hồi hủy bỏ Biên bản số 45 với lý do: Phần đất nêu trong biên bản thực hiện Quyết định số 140 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Lê Thị Kim Phượng.
Tắc trách?
Vụ việc vốn đang được giải quyết đơn giản, nhưng UBND quận 9 lại làm cho phức tạp và rắc rối thêm. Ngày 16-2-2011, UBND quận 9 có Văn bản số 225 gửi Thanh tra thành phố HCM về việc xin ý kiến liên quan đến việc thực hiện quyết định hành chính, trong đó nêu rõ: “Quyết định 140 ngày 2-8-200 của UBND quận 9 giải quyết tranh chấp đất giữa ông Nguyễn Văn Đô với ông Nguyễn Tấn Phát đã có hiệu lực… Tuy nhiên, cho đến nay quyết định này chưa được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức thực hiện. Việc ông Đô và gia đình ông Phát lập biên bản cam kết tự phân chia tỷ lệ hưởng dụng trên đất không theo nội dung quyết định là sự thỏa thuận về mặt dân sự, chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận sự thỏa thuận trên bằng một quyết định hành chính…”.
Mặc dù đã có văn bản thừa nhận như vậy, nhưng ngày 4-5-2011, UBND quận 9 lại ban hành 12 quyết định thu hồi và hủy bỏ 12 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phát, ông Đô, bà Hoa, bà Phượng, bà Lành… Trong đó có 6 quyết định được ký trùng lên 6 quyết định do UBND quận ký thu hồi ngày 9-2-2009 trước đây. Như vậy, có 12 sổ đỏ mà ông UBND quận 9 ký tới 18 quyết định thu hồi.
Chưa hết, ngày 30-3-2012, UBND quận 9 lại ký 12 quyết định thu hồi hủy bỏ quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà đã được ký ngày 4-5-2011 trước đó. Các quyết định “đá” quyết định như vậy đã làm cho mọi việc ngày càng thêm phức tạp, một loạt quyết định như vậy liệu có tùy tiện? Động cơ nào? Các quyết định trên ban hành liệu có trái luật?
Vì QĐ 140 vẫn còn có hiệu lực, bà Hoa đã gửi hồ sơ đất đai lên Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng TNMT quận 9 (VP ĐKQSDĐ Q9) để được cấp sổ đỏ. Ngày 12-3-2012, bà Hoa nhận được phiếu chuyển do VP ĐKQSDĐ Q9 gửi có nêu UBND phường có nhận được đơn của bà Lê Thị Kim Phượng, bà Nguyễn Thị Lành và ông Hoàng Xuân Hồng yêu cầu ngăn chặn việc cấp sổ đỏ cho ông Đô và bà Hoa.
Vợ chồng ông Đô rất bất bình và không hiểu làm sao lại “đẻ” thêm ông Hồng cũng được cấp sổ đỏ trên đất của mình? Bà Lành mua đất của ông Phát lúc đang có tranh chấp và bị thu hồi sổ đỏ rồi giờ lấy cơ sở pháp lý nào để kiện? Quá bức xúc, bà Hoa đã làm đơn kiến nghị lên UBND quận 9 để được giải quyết. Ngày 18-4-2012, UBND quận 9 có Văn bản số 572 trả lời đơn kiến nghị thực hiện giải quyết tranh chấp đất đai của bà Hoa và cho rằng “Mâu thuẫn phát sinh trong quá trình phân chia hưởng dụng giữa 2 hộ ông Đô và ông Phát là quan hệ dân sự, không thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND quận 9, đồng thời khu đất diện tích 11.020m2 tại phường Long Bình đã được UBND quận 9 cấp GCNQSDĐ, do đó việc bà Châu Hồng Hoa kiến nghị thực hiện QĐ 140 của UBND quận 9 là không phù hợp. UBND quận 9 đề nghị bà liên hệ với TAND quận 9”.
Điều đáng nói tại sao cùng một sự việc lại có những văn bản, quyết định do ông Nguyễn Văn Thành, Phó chủ tịch UBND quận 9 ký lại trái ngược nhau như vây? Xử lý kiểu “tiền hậu bất nhất”, không giải quyết được giờ lại đẩy sự việc sang tòa án? Đây có phải là cách làm việc của UBND quận 9 hay không? Hay là có động cơ nào khác? Dư luận đang rất quan tâm và chờ đợi câu trả lời thỏa đáng từ phía các cơ quan thẩm quyền TP Hồ Chí Minh?.
Bài và ảnh: Thanh Nghĩa |